İstanbul’da geçirdiği kaza sonucu hayatını kaybeden, mağdurların dostu ve hukuk danışmanı Av. Kamil Kirman Öğrenci İmecesi ile de gönüllü hukuk danışmanlığı yapıyordu. 2007 yıllında bizi kırmayarak sorularımızı cevaplamıştı. ONU SAYGIYLA ANIYORUZ VE HİÇ UNUTMAYACAĞIZ…

Kira kontratı nedir, ev-sahibinin hakları nelerdir, kiracının hakları nelerdir gibi soruların cevaplarına en çok öğrencilerin ihtiyacı olabilir dedik ve kira kontratları ile ilgili Av. Kamil Kirman'a bazı sorular sormuştuk.

1-      Evde kaç kişi kalınacağına dair bilgi yazılması zorunlu mudur? Yazıldığı takdirde bu şarta uyulmaması durumunda kontratın feshedilmesi gibi bir durum olur mu?

Kira sözleşmesi özel bir sözleşmedir, sözleşmeyi yapanları bağlar ve sözleşmenin tarafları arasında davalaşma olabilir. Evi kiralayan ev başkanı ise bu durumda reşit olmayan çocukları (genel uygulama reşit çocuklarda dâhil) ile eşinin evde birlikte kalması olağandır ve bu duruma ev sahibi karşı çıkamaz.

Ancak kira sözleşmesini yapan ile yanında kalanların yakın akraba veya bakımını üstlenen kişi olmaması halinde evde kalan diğer şahıslar alt kiracı konumuna düşerler. Bu durumda da ev sahibi kiracıya ihtar göndererek bu şahısların evi terk etmesini aksi halde akte aykırılıktan tahliye davası açacağını bildirebilir. Bu nedenle evde sürekli kalacakların kira sözleşmesinde yazılı olması veya sözleşmeye kiracının yanına belli sayıda insanı alma (3 kişi – 5 kişi gibi)  hususunda serbest olduğunu bu hususta seçme hakkının kiracıya ait olduğunu yazmak gerekir.

2- Bir yıllık yapılan kontrat gereği bir yıl sonunda evden çıkma hali olur mu? Yeni kontrat yapmak gerekir mi?

6570 sayılı yasada kira sözleşmesi yaptıktan sonra, kira ilişkisinin sona ermesi 7. maddede sayılmıştır. Bu hallerden biri yoksa ve taraflar aralarında sözleşmenin sona erdirilmesi hususunda bir anlaşmaya varmamışlarsa bu durumda kira sözleşmesi her yıl otomatik olarak 1 yıllığına yenilenmiş olur. Her yıl yeniden kontrat yapmaya gerek yoktur.

3- Apartman giderleri konusunda aydınlatma ve temizlik hariç çevre düzenlenmesi, otopark yapımı, çatı aktarımı giderlerini kiracı ödemek zorunda mıdır? Toplanan aidat içinden bunlar karşılanıyorsa kiracı tarafından aidatın geri kalanının ödenmesi yeterli midir?

Kiracı normal giderleri karşılamak zorundadır.(aydınlatma-temizlik) Tamirat giderlerini karşılamak zorunda değildir.

4- Kira elden veriliyorsa, verildiğine dair nasıl bir güvence alabiliriz?

 Makbuz ispat aracıdır. Kiracının en büyük sorunu kirayı ödediği ispattır. Bu nedenle kira ya bankaya yatırılarak makbuz alınmalı yâda elden verildiyse mutlaka makbuz alınmalıdır. Aksi halde ev sahibi makbuz ile ispat edilemeyen tüm kiraları isteme hakkına sahiptir.

5- Kontrat dolmadan evden çıkmak istendiğinde depozitonun yanmaması için ne kadar zaman önce haber vermek gerekir?

 Sözleşme yapıldığı süre için geçerlidir. Tarafların süre konusunda anlaşamadığı takdirde kiracı evden süre bitmeden önce çıkar ise geri kalan ayların kirasını ödemek durumundadır. Ancak kira sözleşmesine kiracı sözleşmeyi (1 ay – 3 ay gibi) süre önceden haber vermek suretiyle dilediği zaman feshedebilir şeklinde bir şart konulur ise bu takdirde ödeme gerekli değildir. Depozito esas itibariyle kira ve giderlerin ödenmemesi için alınan bir güvence bedeli olduğundan bu şekilde kira borcu ve gider borcu kalmaması halinde eksiksiz iade edilmelidir.

6- Evden çıkarken badanadaki yıpranma kısaca evdeki deformasyona depozitodan kesinti yasal mıdır? Bu yasalsa depozitodan ne kadar düşüleceği nasıl belirlenecektir?

Ev kontratta yazılı olduğu şekilde geri teslim edilir ise, depozitodan kesinti yapılamaz. Ancak kontrattaki gibi (alındığı şekli ile) teslim edilmez ise bu takdirde ev sahibi bilirkişi getirerek kaç liralık yıpranmanın olduğunu tespit ettirmelidir.

7- Ev sahibi ile anlaşılan bir aylık kira net karşılığı kontratta düşük gösterilmesine izin vermeli miyiz? Böyle yapmak zorunda kalırsak bizim açımızdan bir yaptırımı var mıdır? Ev sahibini şikayet edebilir miyiz?

 Kontratın tek yapılmış olması ve kiranın mevcut kiradan düşük gösterilerek açıktan alınması durumunda ev sahibi risk altındadır. Çünkü kontrat ispat aracıdır ve sizden ancak daha sonrası için kontratta yazılı olduğu kadar kira isteyebilir.

Ayrıca, kiranın bankaya yatırılıyor olması halinde veya makbuz alınması halinde kontrat ile ödenen kira arasındaki farkın nereden kaynaklandığını ispat ev sahibine düşer ve şikâyet halinde zor durumda kalır.

8- Kira zammında yasal oran nasıl belirlenir? Bir yıl sonunda yasal orandan fazla zam istenirse ne yapabiliriz?

Kontrattaki oran geçerlidir. Kontratta kira artırımıyla ilgili madde yoksa TÜFE’ ye göre arttırılır.

9- Kontratla birlikte imzalattırılmak istenen taahhütname yaptırımı nedir?

Tahliye taahhüdü ancak kiracının eve girmesinden sonra yapılır ise (yani taahhüdün yapılışı sonraki bir tarihi taşıyorsa) geçerlidir. Kira kontratı ile aynı tarihi taşıyan tahliye taahhüdü geçerli değildir. Bu nedenle tahliye taahhüdü verirken kira sözleşmesi ile aynı tarihi atmak geçersiz sayılmasına neden olacaktır. Aksi halde tahliye taahhüdü nedeniyle tahliye olursunuz. 

 İstanbul’da geçirdiği kaza sonucu hayatını kaybeden, mağdurların dostu ve hukuk danışmanı Av. Kamil Kirman Öğrenci İmecesi ile de gönüllü hukuk danışmanlığı yapıyordu. 2007 yıllında bizi kırmayarak sorularımızı cevaplamıştı. ONU SAYGIYLA ANIYORUZ VE HİÇ UNUTMAYACAĞIZ…